ΤΟ ΤΜΗΜΑ ΙΤΑΛΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΚΑΙ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ ΣΥΝΕΧΙΖΕΙ ΝΑ ΔΗΜΙΟΥΡΓΕΙ

ΙΤΑΛΙΑ ΚΑΙ ΕΛΛΑΔΑ: ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟΙ ΒΙΟΙ ΠΑΡΑΛΛΗΛΟΙ ΑΠΟ ΤΟΝ 19ο ΣΤΟΝ 21ο ΑΙΩΝΑ

Το Τμήμα Ιταλικής Γλώσσας και Φιλολογίας ΕΚΠΑ  του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών (ΕΚΠΑ) διοργανώνει το Σάββατο, 4 Απριλίου 2026, εκδήλωση αφιερωμένη στη συγκριτική μελέτη των συνταγματικών συστημάτων της Ιταλίας και της Ελλάδας από τον 19^ο αιώνα έως σήμερα. Η εκδήλωση πραγματοποιείται στο πλαίσιο της επιτυχημένης σειράς "Η Φωλιά της Ιταλίας" που λαμβάνει χώρο κάθε πρώτο Σάββατο του μήνα στο Βιβλιοπωλείο Πατάκη.

Ο Καθηγητής Γιώργος Χ. Σωτηρέλης, ένας από τους κορυφαίους ειδικούς του Συνταγματικού Δικαίου στην Ελλάδα, θα μας οδηγήσει σε ένα συναρπαστικό ταξίδι στην παράλληλη πορεία δύο χωρών που μοιράζονται κοινή ιστορική μοίρα: την Ελλάδα και την Ιταλία.

Από τον αγώνα για την εθνική ανεξαρτησία στον 19^ο αιώνα έως τις προκλήσεις του 21^ου αιώνα, οι δύο χώρες έχουν ακολουθήσει παρόμοιες, αλλά και διακριτές, συνταγματικές πορείες που αντικατοπτρίζουν τόσο τις ιστορικές τους καταβολές όσο και την ιδιαίτερη θέση τους ως κρατών του ευρωπαϊκού νότου και της Μεσογείου.

Η ομιλία θα εξετάσει τέσσερα κεντρικά θέματα που απασχολούν και τις δύο χώρες σήμερα: την γνησιότητα της πολιτικής εκπροσώπησης και το εκλογικό σύστημα, τον καταμερισμό της εκτελεστικής εξουσίας στο κοινοβουλευτικό σύστημα, την ανεξαρτησία της δικαιοσύνης και το κράτος δικαίου, και τη στάση των δύο εθνικών κρατών απέναντι στην ευρωπαϊκή ολοκλήρωση εν όψει των πρόσφατων διεθνών εξελίξεων.

Η εκδήλωση προσφέρει μια σπάνια ευκαιρία να κατανοήσουμε πώς οι συνταγματικοί θεσμοί, που συχνά φαίνονται αφηρημένοι και απόμακροι, διαμορφώνουν την καθημερινή μας ζωή, την ποιότητα της δημοκρατίας μας, και την ικανότητα των κοινωνιών μας να αντιμετωπίζουν τις προκλήσεις του σήμερα.

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ

Ο Γιώργος Χ. Σωτηρέλης γεννήθηκε το 1960 στη Θάσο, όπου και τελείωσε το Γυμνάσιο. Σπούδασε νομικά στο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης και στη συνέχεια επελέγη επιστημονικός συνεργάτης του καθηγητή Αριστόβουλου Μάνεση στο Τμήμα Νομικής του Πανεπιστημίου Αθηνών, υπό την επίβλεψη του οποίου εκπόνησε διδακτορική διατριβή (1988). Στο ΔΕΠ του Πανεπιστημίου Αθηνών εντάχθηκε, ως λέκτορας, το 1988, και από το 2006 είναι καθηγητής. Τα ερευνητικά ενδιαφέροντα και το διδακτικό του έργο καλύπτουν όλο το φάσμα του Συνταγματικού Δικαίου (οργάνωση του κράτους, θεμελιώδη δικαιώματα, συνταγματική ιστορία). Από το 1988, είναι δικηγόρος στον Άρειο Πάγο και προϊστάμενος του Τμήματος Κοινοβουλευτικών Ερευνών και Μελετών της Βουλής των Ελλήνων. Από το 2009 είναι εκπρόσωπός της Βουλής στο Ευρωπαϊκό Κέντρο Κοινοβουλευτικών Ερευνών και Τεκμηρίωσης (ECPRD) στο οποίο έχει διατελέσει και αιρετό μέλος της Εκτελεστικής του Επιτροπής (2012-2018). Έχει επίσης διατελέσει γενικός γραμματέας του Υπουργείου Δικαιοσύνης (1994-1995), μέλος του Επιστημονικού Συμβουλίου του Ινστιτούτου Τοπικής Αυτοδιοίκησης (2005-2010) και της Εθνικής Επιτροπής για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου (2012-2015) καθώς και πρόεδρος του Ομίλου «Αριστόβουλος Μάνεσης» (2018-2025). Έχει δημοσιεύσει έξι (6) μονογραφίες και μεγάλο αριθμό επιστημονικών άρθρων και συμβολών σε συλλογικούς τόμους.

Η εκδήλωση εντάσσεται στη σειρά "Η Φωλιά της Ιταλίας" που αποσκοπεί στην εμβάθυνση της γνώσης για τον ιταλικό πολιτισμό σε όλες του τις εκφάνσεις. Μετά από εκδηλώσεις αφιερωμένες στην ιταλική κουζίνα, τη λογοτεχνία, τη μόδα, το θέατρο, τον κινηματογράφο, τη δημοσιογραφία, και τον φασισμό, η σειρά στρέφεται τώρα στη συνταγματική ιστορία και τους θεσμούς, ένα θέμα που σπάνια συζητείται δημόσια αλλά είναι καθοριστικό για την κατανόηση της σύγχρονης ιταλικής και ελληνικής πραγματικότητας.

Η Ελλάδα και η Ιταλία μοιράζονται μια αξιοσημείωτα παρόμοια ιστορική πορεία. Και οι δύο χώρες κατέκτησαν την εθνική τους ανεξαρτησία τον 19ο αιώνα (η Ελλάδα το 1821, η Ιταλία το 1861), σε μια εποχή που ο εθνισμός και ο φιλελευθερισμός διαμόρφωναν τον ευρωπαϊκό χάρτη. Και οι δύο χώρες υιοθέτησαν κοινοβουλευτικά συστήματα με συνταγματικές μοναρχίες στον 19^ο αιώνα, γνώρισαν την ταλαιπωρία αυταρχικών-τυραννικών  καθεστώτων στον 20^ό αιώνα, και μετέβησαν σε δημοκρατικά συστήματα μετά τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο (η Ιταλία το 1946, η Ελλάδα το 1974). Και οι δύο χώρες υιοθέτησαν νέα, δημοκρατικά συντάγματα που κατοχύρωναν τα θεμελιώδη δικαιώματα και τον διαχωρισμό των εξουσιών (το ιταλικό το 1947, το ελληνικό το 1975).

Ο Καθηγητής Σωτηρέλης, με την εμπειρία του τόσο ως ακαδημαϊκός όσο και ως στέλεχος της Βουλής των Ελλήνων και του Ευρωπαϊκού Κέντρου Κοινοβουλευτικών Ερευνών, προσφέρει μια μοναδική προοπτική που συνδυάζει τη θεωρητική ανάλυση με την πρακτική κατανόηση του πώς λειτουργούν οι θεσμοί στην πράξη.

Η εκδήλωση απευθύνεται σε όσες και όσους ενδιαφέρονται για την πολιτική ιστορία, το συνταγματικό δίκαιο, τη συγκριτική πολιτική, και την κατανόηση της σύγχρονης ιταλικής και ελληνικής κοινωνίας. Προσφέρει μια σπάνια ευκαιρία να δούμε την Ιταλία όχι μόνο μέσα από τη λογοτεχνία, την τέχνη, και την κουζίνα, αλλά και μέσα από τους θεσμούς που διαμορφώνουν την πολιτική της ζωή και να κατανοήσουμε πώς αυτοί οι θεσμοί σχετίζονται με τη δική μας συνταγματική εμπειρία.